INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Szlifierz metali

Kod: 722312

7. Słownik

Nazwa pojęciaDefinicja pojęcia
Awans zawodowy

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje awansu – pionowy oraz poziomy. Awans pionowy oznacza zmianę stanowiska na wyższe w hierarchii przedsiębiorstwa/organizacji oraz przyznanie wyższego wynagrodzenia i poszerzenie uprawnień, np. awans polegający na osiągnięciu wyższego stopnia wymagań formalnych w policji, w wojsku, mianowanie na wyższy stopień – awans nauczycielski. Awans poziomy oznacza zmianę stanowiska niepociągającą za sobą zmiany pozycji pracownika w hierarchii firmy, np. objęcie dodatkowego stanowiska przez pracownika, powierzenie nowych zadań, rozszerzenie uprawnień i zakresu podejmowanych decyzji.

Czynności zawodowe

Są to działania podejmowane w ramach zadania zawodowego i dające efekt w postaci realizacji celu przewidzianego w zadaniu zawodowym.

Edukacja formalna

Kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych oraz kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym) albo kwalifikacje w zawodzie (zgodnie z przepisami oświatowymi).

Edukacja pozaformalna

Kształcenie i szkolenie realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji właściwych dla edukacji formalnej.

Efekty uczenia się

Wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się (w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne).

Europejskie Ramy Kwalifikacji (ERK)

Przyjęta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji umożliwiające porównanie kwalifikacji uzyskiwanych w różnych państwach. W ERK wyróżniono 8 poziomów kwalifikacji opisywanych za pomocą efektów uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje). ERK stanowi układ odniesienia do krajowych ram kwalifikacji w tym do PRK.

Kody niepełnosprawności

Są symbolami rodzaju schorzenia, które ma decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do jakich nie powinna ze względu na jej zdrowie i skuteczność pracy na danym stanowisku. Podstawowe kody niepełnosprawności:

01-U upośledzenie umysłowe,

02-P choroby psychiczne,

03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu,

04-O choroby narządu wzroku,

05-R upośledzenie narządu ruchu,

06-E epilepsja,

07-S choroby układu oddechowego i krążenia,

08-T choroby układu pokarmowego,

09-M choroby układu moczowo-płciowego,

10-N choroby neurologiczne,

11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego,

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe.

Kompetencje społeczne

Jest to rozwinięta w toku uczenia się zdolność kształtowania własnego rozwoju oraz autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w życiu zawodowym i społecznym, z uwzględnieniem etycznego kontekstu własnego postępowania.

Kompetencje kluczowe

Są to kompetencje (połączenie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych) potrzebne w życiu zawodowym i pozazawodowym oraz do bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. Na potrzeby opracowania informacji o zawodach wyróżniono 9 kompetencji, które zostały wybrane i pogrupowane ze zbioru 15 kompetencji kluczowych wyodrębnionych w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych - Projekt PIAAC, prowadzonym cyklicznie przez OECD.

Kompetencja zawodowa

Jest to układ wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych niezbędnych do wykonywania, w ramach wydzielonego zakresu pracy w zawodzie zestawu zadań zawodowych. Posiadanie jednej lub kilku kompetencji zawodowych powinno umożliwić zatrudnienie, na co najmniej jednym stanowisku pracy w zawodzie.

Kwalifikacja

Oznacza zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w procesie walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący. W Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji wyodrębniono 4 rodzaje kwalifikacji: pełne, cząstkowe, rynkowe i uregulowane.

Polska Rama Kwalifikacji (PRK)

Opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom Europejskich Ram Kwalifikacji, sformułowany za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach, ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.

Potwierdzanie kompetencji

Jest to proces polegający na sprawdzeniu, czy kompetencje wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. Terminy o podobnym znaczeniu: „walidacja”, „egzaminowanie”. Proces ten prowadzi do certyfikacji - wydania przez upoważnioną instytucję „dyplomu”, „świadectwa”,

„certyfikatu”.

Sektorowa Rama Kwalifikacji (SRK)

Opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży; poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Sprawności sensomotoryczne

Są to sprawności związane z funkcjonowaniem narządów zmysłów (wzroku, słuchu, smaku, powonienia, dotyku) oraz narządu ruchu (sprawność rąk, precyzja ruchów rąk, sprawność nóg, koordynacja wzrokowo-ruchowa itp.).

Stanowisko pracy

Jest to miejsce pracy w strukturze organizacyjnej, np. przedsiębiorstwa, instytucji, organizacji, w ramach którego pracownik wykonuje zadania zawodowe stale lub okresowo. Do prawidłowego wykonywania zadań na danym stanowisku pracy konieczne jest posiadanie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych właściwych dla kompetencji zawodowych wyodrębnionych w zawodzie.

Tytuł zawodowy

Jest przyznawany osobie, która udowodniła, że posiada określony zasób wiedzy i umiejętności potrzebny do wykonywania danego zawodu. W niektórych grupach zawodowych (technicy, lekarze, rzemieślnicy) istnieją ustawowo zadekretowane nazwy i hierarchie tych tytułów, podczas gdy w innych nie ma takich systemów. Przykładowo tytuły zawodowe uzyskiwane w szkołach i placówkach oświaty to: robotnik wykwalifikowany i technik, w rzemiośle: uczeń, czeladnik, mistrz, w kulturze fizycznej: trener, instruktor, menedżer sportu.

Umiejętności

Jest to przyswojona w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Uprawnienia zawodowe

Oznaczają posiadanie prawa do wykonywania czynności zawodowych (zawodu), do których dostęp jest ograniczony poprzez przepisy prawne przewidujące konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia, spełnienia wymagań kwalifikacyjnych lub innych dodatkowych wymagań.

Uczenie się nieformalne

Uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną, w tym poprzez samouczenie się i doświadczenie uzyskane w pracy.

Walidacja

Oznacza sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, niezależnie od sposobu uczenia się (edukacja formalna, pozaformalna i uczenie się nieformalne) tej osoby, osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji.

Wiedza

Jest to zbiór opisów obiektów i faktów, zasad, teorii oraz praktyk przyswojonych w procesie uczenia się, odnoszących się do dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Wykształcenie

Oznacza rezultat procesu kształcenia w zakresie ogólnym i specjalistycznym, charakteryzowany na podstawie:

  • poziomu wykształcenia odpowiadającego poziomowi ukończonej szkoły (np. wykształcenie: podstawowe, gimnazjalne, ponadpodstawowe, ponadgimnazjalne, czeladnicze, policealne, wyższe (pierwszy, drugi i trzeci stopień),
  • profilu wykształcenia (ukończonej szkoły) lub dziedziny wykształcenia (kierunek lub kierunek i specjalność ukończonej szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej).
Zadanie zawodowe

Jest to logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyraźnie określonym początku i końcu wykonywany na stanowisku pracy. Na zadanie zawodowe składa się układ czynności zawodowych powiązanych jednym celem, kończący się określonym wytworem, usługą lub istotną decyzją. W wyniku podziału pracy każdy zawód różni się wykonywanymi zadaniami, na które składają się czynności zawodowe.

Zawód

Jest to zbiór zadań zawodowych wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji i kompetencji (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło utrzymania.

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK)

Wyodrębniona część Krajowego Systemu Kwalifikacji, w której obowiązują określone w ustawie standardy opisywania kwalifikacji oraz przypisywania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i ich ewidencjonowania w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK), a także zasady i standardy certyfikowania kwalifikacji oraz zapewniania jakości nadawania kwalifikacji.

Informacje o ZSK są dostępne pod adresem: https://www.kwalifikacje.gov.pl/

Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK)

Rejestr publiczny prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Informacje o ZRK są dostępne pod adresem: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/

Lp.

Nazwa pojęcia

Definicja

Źródło

1. Chropowatość

Cecha powierzchni ciała stałego, oznaczająca rozpoznawalne optycznie lub wyczuwalne mechanicznie nierówności powierzchni niewynikające z jej kształtu.

http://www.ckp-sanok.internetdsl.pl/techniki/chropowatosc.pdf

[dostęp: 31.03.2019]

2. Dokumentacja technologiczna

Dokument opisujący przebieg procesu technologicznego, włącznie z jego wariantami. W dokumentacji technologicznej opisana jest każda operacja technologiczna, każdy zabieg. Klasyczna dokumentacji technologiczna składała się z:

  • karty technologicznej,
  • kart instrukcyjnych dla poszczególnych operacji, technologicznych,
  • karty normowania czasu,
  • karty kontroli technicznej,
  • karty uzbrojenia obrabiarki,
  • karty obróbki cieplnej (jeżeli występuje i jeżeli nie jest realizowana przez kooperanta),
  • karty spisu pomocy warsztatowych,
  • projektu specjalistycznego i specjalnego oprzyrządowania technologicznego oraz narzędzi,
  • projektu półfabrykatu,
  • dokumentów związanych z organizacją produkcji.

https://procestechnologiczny.com.pl/dokumentacja-technologiczna

[dostęp: 31.03.2019]

3. Konserwacja

Czynności polegające na czyszczeniu, smarowaniu i oliwieniu poszczególnych części maszyn oraz regulacji mechanizmów, dokręcaniu nakrętek itp. Prace te są wykonywane z reguły przez operatorów maszyn w ramach tzw. obsługi codziennej.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://www.portalbhp.pl/aktualności/jakprowadzić-gospodarkę-remontową-maszyn i urządzeń-6011.html

[dostęp: 31.03.2019]

4. Narzędzia ścierne

Narzędzia przeznaczone do wykonywania obróbki ściernej. Są to: ściernice, segmenty ścierne, pilniki i osełki, które składające się z ziaren ściernych i nośnika materiału ściernego – spoiwa. Ziarna ścierne (korund, węglik krzemu, azotek boru lub diament) nie mają określonego kształtu, a ich wielkość wpływa na uzyskanie określonej chropowatości powierzchni.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

http://kwasnicki.prawo.uni.wroc.pl/pliki/Rosienkiewicz%20innowacje-%20obrobka%20scierna.pdf

dostęp: 31.03.2019]

5. Obrabiarka skrawająca sterowana numerycznie CNC

Rodzaj obrabiarek, których sterowanie odbywa się numerycznie przy pomocy programów komputerowych zarządzanych przez komputer zdalny. Dlatego też nazywa się je obrabiarkami sterowanymi komputerowo oraz uważa się za maszyny dużo bardziej rozwinięte pod względem technologicznym.

http://www.obrabiarkiantar.pl/artykul.php?key=59

[dostęp: 31.03.2019]

6. Obrabiarka skrawająca sterowana numerycznie NC

Maszyny zautomatyzowane, które sterowane są w sposób programowy za pomocą zapisanych danych. Wykonują na podstawie tych parametrów pracę na każdym etapie obróbki – zarówno procesy główne, jak i pomocnicze zdefiniowane w stworzonym specjalnie w tym celu programie.

http://www.obrabiarkiantar.pl/artykul.php?key=59

[dostęp: 31.03.2019]

7. Obróbka skrawaniem

Nadawanie obrabianym przedmiotom żądanych kształtów, wymiarów oraz jakości powierzchni przez częściowe usuwanie ich materiału narzędziami skrawającymi.

https://metale.pl/wiedza/metale/obrobka-metali-definicje

[dostęp: 31.03.2019]]

8. Program obróbki na obrabiarkę sterowaną numerycznie

Program sterujący procesem obróbki składa się z wierszy, nazywanych blokami. Jeden blok programu jest interpretowany i analizowany przez układ sterujący jako całość. Dopiero po wykonaniu wszystkich zadań z danego bloku analizowany i wykonywany jest następny blok programu. Blok programu składa się ze słów a słowo składa się z adresu i wartości numerycznej.

Ptaszyński W.: Programowanie obrabiarek CNC. Obróbka prostych kształtów. Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej, Poznań 2015

9. Rysunek wykonawczy

Rysunek części lub elementu, na podstawie którego ma być wykonana część maszynowa. Może to być rysunek półwyrobu ( np. odkuwki, odlewu) lub też rysunek części gotowej. Zazwyczaj rysunki wykonawcze sporządza się w podziałce 1:1 (przy dużych częściach maszyn dopuszcza się podziałkę 1:2 lub 1: 5).

http://lmal.zut.edu.pl/fileadmin/Wyklady_i_cwiczenia/praca_przejsciowa/materialy/Rysunki%20wykonawcze%20i%20zlozeniowe.pdf

[dostęp: 31.03.2019]

10. Rysunek złożeniowy

Rysunek przedstawiający przedmioty złożone z różnych elementów. W zależności od stopnia złożoności mogą być mniej lub bardziej skomplikowane. Przedstawiają szczegółowo kompletne maszyny lub urządzenia, wzajemne usytuowanie zespołów (np. przekładnia, silnik, pompa) w układach złożonych (samochód, obrabiarka itp.) oraz budowę pojedynczych zespołów i podzespołów. W zasadzie na rysunkach złożeniowych nie podaje się wymiarów.

http://home.agh.edu.pl/~kmtmipa/dydaktyka/automatyka/1/wymiarowanie.pdf

[dostęp: 31.03.2019]

11. Szlifierki

Maszyny i narzędzia przeznaczone do obróbki za pomocą ściernic przedmiotów, metalowych oraz z tworzyw sztucznych skrawalnych, a w szczególności do obróbki wykończeniowej przedmiotów stalowych ulepszanych cieplnie (o dużej twardości do HRC=65 i więcej), przy małych naddatkach obróbkowych.

http://www.ktmia.ath.bielsko.pl/zkww/osir/szlifierki.pdf

[dostęp: 31.03.2019]

12. Szlifierki kłowe

Przeznaczone do zewnętrznej obróbki walców i stożków. Szlifuje się za ich pomocą przedmioty w kształcie wałków, posadowionych w kłach wrzeciona przedmiotu i konika. Procesowi szlifowania można poddawać też przedmioty krótkie, które wkłada się w uchwyt na końcówce wrzeciona.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://www.isotek.com.pl/szlifierka-klowa-a-bezklowa-je-rozni-wspolne

[dostęp: 31.03.2019]

13. Szlifierki CNC

Maszyny sterowane za pomocą programowania. Wszystkie informacje dotyczące kolejności ruchów, czynności, parametrów obróbki, informacje geometryczne są zakodowane w postaci alfanumerycznej.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

http://cnc.pl/obrabiarki-cnc-charakterystyka.php

[dostęp: 31.03.2019]

14. Szlifowanie

Obróbka ścierna materiału, polegającym na zebraniu określonego naddatku materiału za pomocą tarczy szlifierskiej. Podczas procesu szlifowania stosuje się dosyć intensywne chłodzenie, które ma na celu obniżenie temperatury warstwy wierzchniej przedmiotu.

http://szlifierki-cnc.pl

[dostęp: 31.03.2019]

15. Ściernica

Materiał lub urządzenie stworzone do obróbki powierzchni wykonanych z różnego rodzaju materiałów m.in. kamienia lub metalu. Przy ich pomocy można ostrzyć, szlifować, wygładzać, polerować i zdzierać materiały. W większości przypadków wykonuje się je z elektrokorundu, czyli syntetycznego tlenku aluminium bądź węglika krzemu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

http://frezarki-tokarki-maszyny.pl/sciernice-rodzaje-zastosowanie

[dostęp: 31.03.2019]

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę