INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Nauczyciel nauczania początkowego

Kod: 234113

2. Opis zawodu

Nauczyciel nauczania początkowego prowadzi kształcenie zintegrowane 4 w klasach I-III szkół podstawowych. Wprowadza dzieci w świat wiedzy, przygotowuje do wykonywania obowiązków ucznia oraz wdraża do samorozwoju. Dba o bezpieczeństwo uczniów, przyjazną atmosferę nauki, uwzględnia indywidualne możliwości i potrzeby edukacyjne ucznia, jego rozwój biologiczny, poznawczy, emocjonalny, społeczny i moralny.

Opis pracy

Praca nauczyciela nauczania początkowego polega na prowadzeniu zajęć dydaktycznych oraz opiece wychowawczej nad dziećmi z klas I-III, tj. dziećmi od 7 roku życia. Wspiera on wielokierunkową aktywność dziecka poprzez organizowanie sytuacji edukacyjnych, umożliwiających eksperymentowanie i nabywanie doświadczeń. Dba o rozwój fizyczny, emocjonalny, społeczny i poznawczy uczniów. Zapewnia prawidłową organizację nauki, zabawy i odpoczynku w odniesieniu do wszystkich dzieci, w tym rozwijających się w sposób nieharmonijny, wolniejszy lub przyspieszony.

Sposoby wykonywania pracy

Nauczyciel nauczania początkowego prowadzi pracę dydaktyczną, wychowawczą, opiekuńczą i jest odpowiedzialny za jakość tej pracy oraz bezpieczeństwo powierzonych jego opiece uczniów. Zwykle pracuje z jedną klasą przez trzy lata. W tym czasie realizuje edukację polonistyczną, matematyczną, społeczną, przyrodniczą, plastyczną, techniczną, informatyczną, muzyczną, wychowanie fizyczne. Jeżeli ma dodatkowe uprawnienia, uczy języka obcego nowożytnego.

Nauczyciel nauczania początkowego stosuje w swojej pracy metody i techniki pozwalające na:

  • organizowanie procesu dydaktycznego,
  • aranżowanie przestrzeni edukacyjnej, pomocy naukowych i innego wyposażenia szkolnego,
  • wspieranie rozwoju psychofizycznego uczniów, ich zdolności oraz zainteresowań,
  • bezstronne i obiektywne ocenianie uczniów oraz sprawiedliwe ich traktowanie,
  • udzielanie pomocy uczniom w eliminowaniu niepowodzeń szkolnych,
  • pełnieniu dyżurów na szkolnych korytarzach,
  • planowanie i organizowanie wycieczek, wyjść do instytucji kulturalnych,
  • udzielanie rodzicom rzetelnych informacji o postępach uczniów oraz ich zachowaniu,
  • prowadzenie dokumentacji zgodnie z obowiązującymi przepisami,
  • współpracowanie z rodzicami oraz ze środowiskiem lokalnym,
  • uczestniczenie w zebraniach rad pedagogicznych, spotkaniach zespołu przedmiotowego 9 i nauczycieli uczących w danym oddziale (klasie).

Ważne:

Nauczyciel nauczania początkowego przed nawiązaniem stosunku pracy zobowiązany jest dostarczyć zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2. Kompetencja zawodowa.

Warunki pracy

Środowiskiem pracy nauczyciela nauczania początkowego jest głównie szkoła. Swoje zadania wykonuje w oddziale klasowym z grupą uczniów lub w formie nauczania indywidualnego w pomieszczeniu szkolnym lub w domu ucznia. Nauczyciel może pracować w pomieszczeniu zamkniętym w placówce (klasa, sala gimnastyczna) lub poza budynkiem szkolnym (las, boisko szkolne, plac zabaw, muzeum). Część pracy nauczyciela może odbywać się także w pokoju nauczycielskim oraz poza szkołą (np. planowanie, przygotowanie do zajęć, sprawdzanie i ocenianie prac pisemnych uczniów).

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Nauczyciel nauczania początkowego w działalności zawodowej wykorzystuje m.in.:

  • środki dydaktyczne 8: plansze, gry edukacyjne, filmy edukacyjne, instrumenty muzyczne, krzyżówki, rebusy, klocki matematyczne, liczmany itp.,
  • komputer ze standardowym oprogramowaniem, umożliwiającym przygotowywanie dokumentów, prezentacji, korzystanie z zasobów internetu,
  • rzutnik multimedialny,
  • tablicę szkolną zwykłą i interaktywną,
  • urządzenia biurowe (np. drukarka, skaner).

Organizacja pracy

Nauczyciel nauczania początkowego pracuje 5 dni w tygodniu. Godziny pracy nie są stałe i zależą od planu lekcji. Nauczyciel realizuje tzw. pensum, tj. 18 godzin dydaktycznych 2 w tygodniu.

Zawód nauczyciela nauczania początkowego wymaga nakładu pracy własnej (poza zajęciami dydaktycznymi), która często wykonywana jest poza szkołą. Samodzielnie wybiera program nauczania i podręczniki. Elementem pracy nauczyciela jest przygotowywanie rozkładu materiału 7 lub planu wynikowego 6. Przed rozpoczęciem zajęć musi się do nich przygotować. Przeprowadza sprawdziany, zwykle jeden raz w miesiącu, sprawdza i ocenia je. Na początku każdego roku szkolnego oraz na jego zakończenie zwykle przeprowadza diagnozę uczniów 1. Prowadzi zapisy w dzienniku lekcyjnym. Uzupełnia arkusze ocen, wypisuje świadectwa.

Nauczyciel realizując swoje zadania zawodowe współpracuje z innymi nauczycielami i dyrekcją szkoły, w której pracuje oraz z rodzicami uczniów.

Do nauczyciela nauczania początkowego należy organizowanie uroczystości i imprez klasowych oraz szkolnych. Odpowiada również za estetyczny wygląd sali lekcyjnej. Praca nauczyciela nauczania początkowego nie należy do rutynowych. Wymaga ciągłej kreatywności.

WAŻNE:

Nauczyciel nauczania początkowego pracujący w szkole integracyjnej, czyli takiej, w której uczą się również dzieci niepełnosprawne, w większym stopniu sprawuje funkcje opiekuńcze i pielęgnacyjne.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Najważniejszymi zagrożeniami w pracy nauczyciela nauczania początkowego są: obciążenie aparatu mowy, hałas i stres. Skutkami zdrowotnymi są coraz częściej choroby układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, kostno-stawowego, uszkodzenia słuchu, a także choroby psychiczne (w tym nerwice). Równie groźny dla nauczyciela jest stres zawodowy, który może być podłożem tzw. wypalenia zawodowego.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód nauczyciel nauczania początkowego ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność układu oddechowego,
  • sprawność układu kostno-stawowego,
  • sprawność układu mięśniowego,
  • sprawność narządu wzroku,
  • sprawność narządu słuchu,
  • sprawność narządów równowagi,
  • sprawność zmysłu dotyku;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • zręczność rąk,
  • zręczność palców,
  • ostrość słuchu,
  • ostrość wzroku,
  • rozróżnianie barw,
  • koordynacja wzrokowo-ruchowa,
  • spostrzegawczość;

w kategorii sprawności i zdolności

  • predyspozycje do pracy z małymi dziećmi,
  • zdolność nawiązywania kontaktu,
  • zdolność współdziałania,
  • zdolność improwizacji,
  • zdolność do wchodzenia w różnorodne role społeczne,
  • zdolność koncentracji uwagi,
  • zdolność obserwacji i refleksyjność działania,
  • podzielność uwagi i rozumowanie logiczne,
  • wyobraźnia i myślenie twórcze,
  • zdolność jasnego, poprawnego formułowania i wydawania poleceń,
  • zdolność panowania nad grupą,
  • łatwość wypowiadania się,
  • odporność emocjonalna,
  • zdolność do podejmowania szybkich i trafnych decyzji,
  • zdolność dostosowywania się do różnych sytuacji,
  • zdolność do twórczego rozwiązywania problemów;

w kategorii cech osobowościowych

  • odpowiedzialność za innych,
  • empatia,
  • wrażliwość,
  • spokój i opanowanie,
  • serdeczność,
  • tolerancyjność,
  • ekspresyjność,
  • asertywność,
  • gotowość do wprowadzania zmian,
  • kontrolowanie własnych emocji,
  • radzenie sobie ze stresem,
  • komunikatywność i umiejętność słuchania,
  • innowacyjność i kreatywność,
  • samokontrola, samodzielność i dokładność,
  • gotowość do ustawicznego uczenia się,
  • gotowość do dzielenia się wiedzą,
  • optymizm.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.4. Kompetencje społeczne; 3.5.Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Nauczyciel nauczania początkowego powinien mieć dobrą ogólną sprawność fizyczną oraz odporny układ nerwowy. Istotna w wykonywaniu pracy jest duża sprawność narządów mowy, wzroku i słuchu. Przeciwwskazaniem do pracy w zawodzie są wady wymowy oraz zaburzenia układu nerwowego.

Nauczyciel nauczania początkowego ze względu na bezpośredni kontakt z dziećmi powinien mieć aktualne orzeczenie (zaświadczenie wydane przez lekarza medycyny pracy) do celów sanitarno-epidemiologicznych, stwierdzające zdolność do wykonywania pracy.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Od nauczyciela nauczania początkowego wymagane jest wykształcenie wyższe: studia I lub II stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku pedagogika o specjalności edukacja wczesnoszkolna oraz posiadanie przygotowania pedagogicznego.

Nauczycielem nauczania początkowego może być również osoba, która posiada wykształcenie wyższe, studia I lub II stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku innym niż pedagogika i ukończy studia podyplomowe o specjalności edukacja wczesnoszkolna.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Kwalifikacje do zajmowania stanowiska pracy w zawodzie nauczyciel nauczania początkowego zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami prawa (rok 2018), ma osoba, która posiada dyplom ukończenia:

  • studiów I lub II stopnia lub jednolitych studiów magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie edukacji wczesnoszkolnej, lub
  • studiów I lub II stopnia lub jednolitych studiów magisterskich na kierunku (specjalności) innym, a ponadto ukończyła studia podyplomowe w zakresie edukacji wczesnoszkolnej.

W celu zdobycia kwalifikacji pedagogicznych, nauczyciel musi odbyć wymaganą prawem liczbę zajęć teoretycznych (z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej) oraz praktyki pedagogicznej. Aktualnie (2018 r.) limit godzin dla zajęć teoretycznych wynosi nie mniej niż 270 oraz nie mniej niż 150 godzin dla praktyki pedagogicznej. Przygotowanie pedagogiczne potwierdzić mogą następujące dokumenty:

  • dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię,
  • świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.

WAŻNE:

Zawód nauczyciela nauczania początkowego jest regulowany Ustawą – Karta Nauczyciela oraz Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Nauczyciel nauczania początkowego z chwilą rozpoczęcia pierwszej pracy zawodowej w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty. Warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego (nauczyciel kontraktowy, mianowany, dyplomowany) jest:

  • spełnienie określonych wymagań kwalifikacyjnych na dany stopień,
  • odbycie stażu, zakończonego co najmniej dobrą oceną pracy,
  • zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela kontraktowego lub mianowanego,
  • uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej 3 po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego.

Nauczyciel nauczania początkowego może awansować na stanowisko dyrektora szkoły po uprzednim uzupełnieniu kwalifikacji o studia podyplomowe z zakresu zarządzania oświatą. Może również pełnić funkcję wicedyrektora, doradcy metodycznego, nauczyciela konsultanta lub wizytatora w Kuratorium Oświaty.

Nauczyciel nauczania początkowego może rozwijać swoje kompetencje poprzez udział w kształceniu i/lub szkoleniu w zawodach pokrewnych.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Nauczyciel nauczania początkowego potwierdza swoje kompetencje uprawniające do pracy w zawodzie kończąc studia II stopnia lub jednolite studia magisterskie lub studia podyplomowe na kierunku pedagogika o specjalności edukacja wczesnoszkolna.

Potwierdzeniem przygotowania pedagogicznego jest ukończenie kursu kwalifikacyjnego lub studiów podyplomowych.

Kompetencje zawodowe nauczyciela potwierdzane są na drodze awansu zawodowego i na podstawie oceny pracy. Nauczyciel stażysta po odbyciu stażu na stopień nauczyciela kontraktowego przedstawia sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz odpowiada na pytania członków komisji egzaminacyjnej, dotyczące wymagań kwalifikacyjnych. Nauczycielowi stażyście stopień nauczyciela kontraktowego nadaje dyrektor szkoły.

Nauczyciel kontraktowy po odbyciu stażu na stopień nauczyciela mianowanego dokonuje prezentacji dorobku zawodowego, odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wymagań kwalifikacyjnych. Nauczycielowi kontraktowemu stopień nauczyciela mianowanego nadaje organ prowadzący szkołę.

Nauczyciel mianowany po odbyciu stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego przedkłada wymaganą dokumentację oraz odpowiada na pytania członków komisji kwalifikacyjnej, dotyczące wpływu działań i zadań zrealizowanych przez nauczyciela w okresie stażu na podniesienie jakości pracy szkoły, w której nauczyciel odbywał staż. Nauczycielowi mianowanemu stopień nauczyciela dyplomowanego nadaje organ sprawujący nadzór pedagogiczny.

Komisje kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, o których mowa, przeprowadzają odpowiednio postępowania kwalifikacyjne lub egzaminacyjne na wniosek nauczyciela, skierowany odpowiednio do dyrektora szkoły lub właściwego organu nadzorującego.

Nauczycielowi dyplomowanemu posiadającemu co najmniej 20-letni okres pracy w zawodzie nauczyciela, w tym co najmniej 10-letni okres pracy jako nauczyciel dyplomowany oraz znaczący i uznany dorobek zawodowy, na wniosek Kapituły do Spraw Profesorów Oświaty może być nadany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania tytuł honorowy profesor oświaty. Wnioski do Kapituły o nadanie tytułu honorowego profesora oświaty składa organ, sprawujący nadzór pedagogiczny.

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie nauczyciel nauczania początkowego może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Nauczyciel informatyki w szkole podstawowej

234103

Nauczyciel języka obcego w szkole podstawowej

234104

Nauczyciel języka polskiego w szkole podstawowej

234108

Nauczyciel matematyki w szkole podstawowej

234111

Nauczyciel muzyki w szkole podstawowej

234112

Nauczyciel plastyki w szkole podstawowej

234114

Nauczyciel przyrody w szkole podstawowej

234115

Nauczyciel techniki w szkole podstawowej

234117

Nauczyciel wychowania fizycznego w szkole podstawowej

234118

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę