INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Nauczyciel języka polskiego

Kod: 233012

2. Opis zawodu

Nauczyciel języka polskiego prowadzi zajęcia dydaktyczne z języka polskiego w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych (dawniej szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne), kierując się przy tym wymaganiami podstawy programowej 6 kształcenia ogólnego na poszczególnych szczeblach edukacji. Do jego obowiązków należy również wychowywanie i zapewnienie uczniom opieki oraz inspirowanie uczniów do rozwijania i zgłębiania szeroko rozumianej wiedzy polonistycznej i edukacji medialnej 2 .

Opis pracy

Praca nauczyciela języka polskiego polega na realizacji zadań dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych, określonych w szkolnych programach dydaktyczno-wychowawczych. Do organizowania i realizacji procesu nauczania wykorzystuje wiedzę i umiejętności metodyczne, teoretyczną i praktyczną wiedzę z zakresu języka polskiego, a także z innych dziedzin, np.: historii, filozofii, wiedzy o kulturze, sztuki, religii, filmu (w zakresie potrzebnym do realizowania treści programowych z języka polskiego).

Nauczyciel języka polskiego może prowadzić zajęcia pozalekcyjne utrwalające lub poszerzające zagadnienia przedmiotowe, zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze dla uczniów mających trudności w nauce, zajęcia rozwijające uzdolnienia, koła zainteresowań, organizacje szkolne. Prowadzi także konsultacje dla rodziców. Może pełnić funkcję wychowawcy klasy, organizować wycieczki szkolne, opiekować się studentami odbywającymi praktyki nauczycielskie, służyć radą i pomocą jako opiekun stażu nauczycieli ubiegających się o kolejny stopień awansu zawodowego.

Nauczyciel polonista może uczestniczyć w pracach komisji egzaminacyjnych i nadzorujących jako członek zespołów egzaminacyjnych i nadzorujących, może być egzaminatorem na kolejnych szczeblach edukacji, pełnić funkcję eksperta do spraw awansu zawodowego nauczycieli. Może także być doradcą metodycznym, podejmując działania związane z doskonaleniem zawodowym nauczycieli języka polskiego.

Sposoby wykonywania pracy

Nauczyciel języka polskiego w swojej pracy stosuje metody i procedury działania polegające m.in. na:

  • kierowaniu samodzielnie grupą uczniów,
  • współpracy z nauczycielem wspomagającym w klasach terapeutycznych,
  • prowadzeniu obowiązkowych zajęć dydaktycznych w tygodniowym wymiarze godzin zgodnie z ramowym planem nauczania dla poszczególnych typów szkół,
  • omawianiu, analizowaniu i interpretowaniu z uczniami utworów literackich umieszczonych na liście lektur oraz innych tekstów kultury 8 ,
  • ocenianiu wypowiedzi ustnych i pisemnych uczniów,
  • organizowaniu i ocenianiu prac klasowych, dyktand, testów, sprawdzających poziom wiedzy i umiejętności uczniów,
  • prowadzeniu lekcji zgodnie z zasadami nowoczesnej metodyki aktywizującej uczniów,
  • wykorzystywaniu na lekcjach nowoczesnych środków audiowizualnych oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK),
  • kształceniu w teorii i praktyce sprawności językowych uczniów,
  • przygotowywaniu scenariuszy lekcji 7, kart pracy, zadań domowych,
  • egzaminowaniu uczniów, przeprowadzaniu ewaluacji procesu nauczania,
  • przygotowywaniu uczniów do udziału w konkursach, zawodach i olimpiadach przedmiotowych,
  • organizowaniu uczestnictwa uczniów w życiu kulturalnym.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2. Kompetencja zawodowa.

Warunki pracy

Praca nauczyciela języka polskiego odbywa się w salach lekcyjnych. Pracownia polonistyczna powinna być wyposażona w tablicę, biurko, stoliki, krzesła, pomoce dydaktyczne. Część pracy nauczyciela może odbywać się także w pokoju nauczycielskim oraz poza szkołą (np. planowanie, przygotowywanie do zajęć, sprawdzanie i ocenianie prac pisemnych uczniów).

W przypadku realizacji zajęć dydaktycznych poza siedzibą szkoły (w tym wycieczki, wizyty studyjne, itp.), miejscem pracy nauczyciela języka polskiego mogą być różnego rodzaju instytucje oświatowe i kulturalne wspierające proces nauczania języka polskiego, np. muzeum, teatr, kino.

Nauczyciel języka polskiego wykonuje pracę najczęściej w pozycji stojącej, w pomieszczeniach posiadających zazwyczaj oświetlanie dzienne i sztuczne.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Nauczyciel języka polskiego w działalności zawodowej wykorzystuje m.in.:

  • komputer z dostępem do sieci,
  • projektor,
  • tablicę interaktywną,
  • wizualizer,
  • płyty CD, DVD.

Organizacja pracy

Nauczyciel języka polskiego pracuje zgodnie z tygodniowym planem pracy, prowadząc zajęcia w cyklu 45-minutowym. Organizacja pracy nauczyciela języka polskiego uzależniona jest od wielkości zatrudniającej go szkoły. Plan zajęć dydaktycznych z zakresu języka polskiego wpisuje się bowiem w całościowy plan pracy szkoły. Tygodniowe pensum nauczyciela 5 wynosi 18 godzin dydaktycznych, które mogą być realizowane zarówno w systemie jednozmianowym, jak i dwuzmianowym

(w zależności od rytmu pracy całej szkoły). Nauczyciel może prowadzić zajęcia dodatkowe, np. koło zainteresowań, poza pensum.

Zawód nauczyciela języka polskiego wymaga nakładu pracy własnej (poza zajęciami dydaktycznymi), która często wykonywana jest poza szkołą (np.: planowanie, przygotowanie do zajęć, sprawdzanie i ocenianie prac pisemnych uczniów).

Nauczyciel języka polskiego, realizując swoje zadania zawodowe, współpracuje z innymi nauczycielami i dyrekcją szkoły, w której pracuje. W zależności od potrzeb szkoły może pełnić funkcję wychowawcy klasy.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Nauczyciel języka polskiego narażony jest na:

  • choroby strun głosowych,
  • obciążenie wzroku w związku z koniecznością ustawicznego czytania,
  • stres, którego przyczyną mogą być np. kontakty z ludźmi, egzaminy,
  • choroby słuchu.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód nauczyciel języka polskiego ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • sprawność narządu wzroku,
  • sprawność narządu słuchu,
  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność narządów równowagi,
  • sprawność układu oddechowego;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • ostrość wzroku,
  • ostrość słuchu
  • koordynacja wzrokowo-ruchowa,
  • rozróżnianie barw,
  • zmysł równowagi,
  • zręczność rąk i palców;

w kategorii sprawności i zdolności

  • łatwość wypowiadania się w mowie i piśmie,
  • koncentracja,
  • sprawność intelektualna,
  • spostrzegawczość,
  • podzielność uwagi,
  • dobra pamięć;

w kategorii cech osobowościowych

  • kreatywność,
  • komunikatywność,
  • życzliwość,
  • empatia,
  • łatwość nawiązywania kontaktów,
  • skrupulatność,
  • samodzielność,
  • samokontrola,
  • dokładność,
  • współdziałanie z innymi,
  • rzetelność,
  • zdolność przekonywania,
  • asertywność,
  • wytrwałość i cierpliwość,
  • gotowość do dzielenia się wiedzą,
  • gotowość do ustawicznego uczenia się.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.4. Kompetencje społeczne; 3.5. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Nauczyciel języka polskiego powinien charakteryzować się dobrą ogólną sprawnością fizyczną. Przeciwwskazaniem do pracy w zawodzie są choroby psychiczne uniemożliwiające pracę z ludźmi, dysfunkcje utrudniające komunikację (np. poważna wada wymowy, wady wzroku i słuchu niepodlegające korekcji) oraz zaburzenia sprawności kończyn górnych.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Nauczyciel języka polskiego musi posiadać wykształcenie wyższe, tj. ukończyć studia II stopnia, bądź jednolite studia magisterskie. Preferowany jest kierunek filologia polska. Wymagane jest również przygotowanie pedagogiczne.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Kwalifikacje do zajmowania stanowiska pracy w zawodzie nauczyciel języka polskiego zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami prawa (rok 2018) ma osoba, która posiada:

  • dyplom ukończenia wyższych studiów II stopnia lub jednolitych studiów magisterskich na kierunku filologia polska oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub
  • dyplom ukończenia wyższych studiów II stopnia lub jednolitych studiów magisterskich na dowolnym kierunku, uzupełniony studiami podyplomowymi z zakresu filologii polskiej oraz posiada przygotowanie pedagogiczne.

W celu zdobycia kwalifikacji pedagogicznych, nauczyciel musi odbyć wymaganą prawem liczbę zajęć teoretycznych (z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej) oraz praktyki pedagogicznej. Aktualnie (2018 r.) limit godzin dla zajęć teoretycznych wynosi nie mniej niż 270 oraz nie mniej niż 150 godzin dla praktyki pedagogicznej. Przygotowanie pedagogiczne potwierdzić mogą następujące dokumenty:

  • dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię,
  • świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.

Dodatkowym atutem przy zatrudnieniu jest posiadanie certyfikatów potwierdzających kompetencje z przygotowania do pełnienia roli egzaminatora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej.

WAŻNE:

Zawód nauczyciel języka polskiego jest regulowany Ustawą – Karta Nauczyciela oraz Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Nauczyciel języka polskiego z chwilą rozpoczęcia pierwszej pracy zawodowej w szkole jest nauczycielem stażystą. Warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego (kolejno: nauczyciel kontraktowy, mianowany, dyplomowany) jest:

  • spełnienie określonych wymagań kwalifikacyjnych na dany stopień,
  • odbycie stażu, zakończonego co najmniej dobrą oceną pracy,
  • zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela kontraktowego lub mianowanego, lub
  • uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej 4 po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego.

Nauczyciel języka polskiego może rozwijać swoje kompetencje poprzez udział w kształceniu i/lub szkoleniu w zawodach pokrewnych.

Nauczyciel języka polskiego może awansować na stanowisko dyrektora szkoły po uprzednim uzupełnieniu kwalifikacji o studia podyplomowe z zakresu zarządzania oświatą. Może również pełnić funkcję wicedyrektora, doradcy metodycznego, nauczyciela konsultanta lub wizytatora w Kuratorium Oświaty.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Nauczyciel języka polskiego potwierdza swoje kompetencje uprawniające do pracy w zawodzie, kończąc studia wyższe na kierunku filologia polska.

Potwierdzeniem przygotowania pedagogicznego jest ukończenie kursu kwalifikacyjnego lub studiów podyplomowych.

Kompetencje zawodowe nauczyciela potwierdzane są na drodze awansu zawodowego i na podstawie oceny pracy:

  • w przypadku nauczyciela stażysty, stopień nauczyciela kontraktowego nadaje dyrektor szkoły, po zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną,
  • w przypadku nauczyciela kontraktowego, stopień nauczyciela mianowanego nadaje organ prowadzący szkołę, po zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną,
  • w przypadku nauczyciela mianowanego, stopień nauczyciela dyplomowanego nadaje organ sprawujący nadzór pedagogiczny po uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej, po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Komisje kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, o których mowa, przeprowadzają odpowiednio postępowania kwalifikacyjne lub egzaminacyjne na wniosek nauczyciela, skierowany odpowiednio do dyrektora szkoły lub właściwego organu.

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie nauczyciel języka polskiego może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Nauczyciel akademicki – nauki humanistyczne

231006

Nauczyciel języka polskiego w szkole podstawowej

234108

Edytor materiałów źródłowych

264101

Korektor tekstu

441302

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę