INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy

Kod: 325502

2. Opis zawodu

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy pełni w przedsiębiorstwie funkcję kontrolno-doradczą w zakresie przestrzegania przepisów prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów i wytycznych w tej dziedzinie określonych przez pracodawcę. W tym celu monitoruje na bieżąco poziom bezpieczeństwa i higieny pracy 2 w przedsiębiorstwie, opracowuje analizy stanu bezpieczeństwa 1, uwzględniając nieprawidłowości, zagrożenia oraz okoliczności zaistniałych wypadków i występujących chorób zawodowych. Na podstawie tych danych proponuje pracodawcy działania korygujące oraz zapobiegawcze. Prowadzi instruktaż ogólny w ramach szkolenia wstępnego BHP. Współpracując ze wszystkimi komórkami organizacyjnymi przedsiębiorstwa, bierze udział w opracowywaniu i wdrażaniu planów jego modernizacji w zakresie poprawy rozwiązań techniczno-organizacyjnych oraz podnoszenia poziomu świadomości pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Opis pracy

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy odpowiada za rzetelną informację przedstawianą pracodawcy na temat stanu bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie. Podstawą tej informacji są kontrole, analizy, obserwacje, postępowania powypadkowe 5 i ich wyniki oraz badania przyczyn występowania chorób zawodowych. Informacja ta powinna również zawierać propozycje działań korygujących, istniejące nieprawidłowości oraz zapobiegających występowaniu ryzyka zawodowego 6. Inspektor bezpieczeństwa higieny pracy przedstawia pracodawcy propozycje dotyczące poprawy warunków pracy.

WAŻNE:

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może wykonywać zadania służby BHP 7 jedynie w przedsiębiorstwie, w którym jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Nie może realizować zadań służby BHP będąc poza przedsiębiorstwem. Pracodawca może powierzyć wykonywanie zadań służby BHP osobie z zewnątrz zakładu pracy tylko wówczas, gdy jest ona co najmniej specjalistą bezpieczeństwa i higieny pracy.

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy nie może być kierownikiem wieloosobowej komórki realizującej zadania służby BHP. Pracownik zatrudniony w jednoosobowej komórce ds. bezpieczeństwa i higieny pracy powinien spełniać wymagania kwalifikacyjne co najmniej starszego inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposoby wykonywania pracy

Najważniejsze sposoby pracy inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy, jeśli pełni obowiązki służby bezpieczeństwa i higieny pracy, to np.:

  • przeprowadzanie kontroli oraz sporządzanie analiz stanu bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie, wraz z wnioskami,
  • informowanie pracodawcy o stwierdzonych w przedsiębiorstwie zagrożeniach wraz z przedstawieniem propozycji ich eliminowania lub redukowania,
  • wstrzymywanie pracy wykonywanej przez pracownika oraz pracy maszyn i urządzeń technicznych w przypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników, wynikającego z niewłaściwego wykonywania zadań zawodowych,
  • udział w opracowywaniu planów modernizacji przedsiębiorstwa oraz przedstawianie propozycji zastosowania odpowiednich rozwiązań techniczno-organizacyjnych dotyczących BHP,
  • doradzanie kadrze kierowniczej przy opracowywaniu wewnętrznych przepisów, instrukcji, procedur, regulaminów, układów zbiorowych – w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a także udział w tych opracowaniach lub w ich opiniowaniu,
  • zgłaszanie wniosków dotyczących wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy w stosowanych oraz planowanych technologiach i procesach produkcyjnych z uwzględnieniem zasad ergonomii,
  • udział w przekazywaniu do użytkowania elementów infrastruktury, w tym nowo budowanych lub przebudowywanych budynków albo ich części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, maszyn, urządzeń oraz konstrukcji, mających wpływ na warunki pracy i bezpieczeństwo pracowników,
  • udział w ustalaniu przyczyn wypadków przy pracy wraz z opracowywaniem wniosków oraz kontrolą realizacji wniosków; prowadzenie dokumentacji dotyczącej wypadków i chorób zawodowych,
  • udział w dokonywaniu oceny ryzyka zawodowego,
  • doradztwo w zakresie organizowania i ustalania metod pracy na stanowiskach pracy, na których występują czynniki niebezpieczne 3, czynniki szkodliwe 4 lub warunki uciążliwe oraz dobór najbardziej właściwych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej 8,
  • współpraca z zewnętrznymi i wewnętrznymi komórkami organizacyjnymi: służbą zdrowia, związkami zawodowymi, laboratoriami dokonującymi pomiaru czynników szkodliwych i uciążliwych,
  • uczestniczenie w konsultacjach w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a także w pracach komisji bezpieczeństwa i higieny pracy oraz innych zakładowych komisji zajmujących się problematyką bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zapobieganiem chorobom zawodowym i wypadkom przy pracy,
  • przygotowywanie materiałów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy dla zewnętrznych organów nadzoru nad warunkami pracy, np.: Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych (Sanepid), Wojewódzkich Ośrodków Medycyny Pracy (WOMP) itp.,
  • podnoszenie świadomości kultury pracy, poziomu wiedzy w zakresie BHP oraz ergonomii wśród pracowników,
  • prowadzenie instruktaży wstępnych ogólnych w ramach szkolenia wstępnego dla nowo przyjętych pracowników (praktykantów, stażystów), z zakresu ogólnej wiedzy na temat BHP.

Ponadto do uprawnień inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy zatrudnionego w przedsiębiorstwie na podstawie umowy o pracę, a więc pełniącego obowiązki służby bezpieczeństwa i higieny pracy, należy m. in.:

  • wydawanie osobom kierującym pracownikami zaleceń w zakresie podejmowania działań dotyczących usuwania stwierdzonych zagrożeń oraz uchybień zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również redukujących ryzyko występowania tych zagrożeń,
  • występowanie do pracodawcy z wnioskami o nagradzanie pracowników wyróżniających się w zakresie działalności na rzecz poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz o zastosowanie kar porządkowych w stosunku do pracowników, którzy zaniedbują te obowiązki,
  • natychmiastowe wstrzymanie pracy maszyn i urządzeń w razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracownika albo innych osób,
  • natychmiastowe odsunięcie od pracy pracownika zatrudnionego przy pracy wzbronionej, pracownika, który swoim zachowaniem lub sposobem wykonywania pracy stwarza bezpośrednie zagrożenie 9 życia lub zdrowia własnego albo innych osób,
  • występowanie z wnioskami do pracodawcy o natychmiastowe wstrzymanie pracy w zakładzie pracy, w jego części lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę do wykonywania pracy, w przypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników albo innych osób.

WAŻNE:

Zadania wymienione wyżej dotyczą służby BHP, a więc sytuacji, kiedy inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy jest zatrudniony w przedsiębiorstwie na podstawie umowy o pracę.

Zgodnie z Kodeksem pracy, Dział Dziesiąty Bezpieczeństwo i higiena pracy, Rozdział X Służba bezpieczeństwa i higieny pracy, Art. 23711; § 3. „Pracownik służby BHP oraz pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu powierzono wykonywanie zadań tej służby, nie mogą ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla nich następstw z powodu wykonywania zadań i uprawnień służby BHP.”

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2 oraz 3.3, 3.4 i 3.5. Kompetencje zawodowe.

Warunki pracy

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może pracować w pomieszczeniach biurowych, laboratoriach lub też w miejscach bezpośredniej produkcji, takich jak: hale, place budowy, konstrukcje naziemne, podziemne, nawodne, podwodne. Miejsce i warunki pracy zależne są od branży, w jakiej zatrudniony jest inspektor.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy w zależności od specyfiki przedsiębiorstwa, w którym pracuje, może wykorzystywać w swojej pracy m.in.:

  • urządzenia biurowe: komputer, oprogramowanie, drukarkę, skaner, kopiarkę,
  • telefon,
  • lornetkę,
  • urządzenie radiowe nadawczo-odbiorcze komunikacji bliskiej (np. radiostacje krótkofalowe),
  • środki ochrony zbiorowej i indywidualnej,
  • odzież roboczą wymaganą na danym stanowisku,
  • samochód osobowy.

Organizacja pracy

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy w zależności od miejsca pracy, wykonywanych zadań zawodowych i liczby osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie może pracować indywidualnie lub zespołowo.

W tym zawodzie praca zwykle wykonywana jest w systemie jedno- lub dwuzmianowym, w stałych godzinach. Jednakże ze względu na obowiązek udziału w postępowaniach wypadkowych, ocenie ryzyka lub innych czynnościach wynikających ze specyfiki przedsiębiorstwa, możliwe jest również wykonywanie pracy w systemie zadaniowym w nadgodzinach, w różnych porach doby, jak też podczas weekendów, świąt czy innych dni ustawowo wolnych od pracy.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Zagrożenia dla inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy w znacznym stopniu związane są z charakterem działalności przedsiębiorstwa. Najczęściej podczas wykonywania pracy może być narażony na:

  • kontakt z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami,
  • czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub oddziaływaniu na układ rozrodczy,
  • czynniki biologiczne,
  • hałas,
  • wibracje,
  • promieniowanie,
  • pola elektromagnetyczne,
  • prąd elektryczny,
  • pyły,
  • wysoką lub/i niską temperaturę,
  • czynniki mechaniczne,
  • stres psychiczny w pracy, praca pod presją czasową,
  • agresję ze strony innych osób.

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy w związku z zagrożeniami w miejscu pracy narażony jest m.in. na choroby zakaźne, układu krążenia, układu słuchu, układu nerwowego, układu kostnego.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność narządu wzroku i słuchu,
  • sprawność układu kostno-stawowego,
  • sprawność układu mięśniowego,
  • sprawność układu oddechowego,
  • sprawność zmysłu węchu,
  • sprawność zmysłu dotyku,
  • sprawność narządów równowagi;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • koordynacja wzrokowo-ruchowa,
  • ostrość wzroku i słuchu,
  • widzenie stereoskopowe,
  • zręczność rąk i palców,
  • rozróżnianie barw,
  • powonienie,
  • czucie dotykowe,
  • spostrzegawczość,
  • zmysł równowagi;

w kategorii sprawności i zdolności

  • zdolność kierownicze i organizacyjne,
  • zdolności analityczne,
  • zdolność koncentracji uwagi,
  • rozumowanie logiczne,
  • łatwość wypowiadania w mowie i piśmie,
  • zdolność argumentowania,
  • zdolność podejmowania szybkich i trafnych decyzji,
  • podzielność uwagi,
  • odporność na długotrwały wysiłek fizyczny,
  • gotowość do pracy w specyficznych, często niekomfortowych warunkach środowiskowych,
  • zdolność do zdobywania, gromadzenia, analizowania i przetwarzania informacji,
  • wyobraźnia przestrzenna;

w kategorii cech osobowościowych

  • samodzielność.
  • sumienność,
  • poczucie odpowiedzialności,
  • łatwość nawiązywania kontaktów,
  • wytrwałość i cierpliwość w stosunku do innych,
  • samokontrola,
  • dokładność, rzetelność,
  • wysoka kultura osobista,
  • gotowość pracy w zespole,
  • odporność emocjonalna,
  • radzenie sobie ze stresem,
  • gotowość do ustawicznego uczenia się oraz dzielenia się wiedzą.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.6. Kompetencje społeczne; 3.7. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Przeciwwskazaniami do wykonywania zawodu inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy są znacznego stopnia niesprawności kończyn górnych i dolnych, a także wady wzroku, których nie można skorygować szkłami optycznymi lub soczewkami kontaktowymi zwłaszcza w zakresie percepcji kształtów, rozróżniania barw i widzenia stereoskopowego oraz dysfunkcje słuchu w stopniu znacznym niemożliwa do skorygowania aparatem słuchowym.

W zależności od specyfiki przedsiębiorstwa może być również konieczne pozytywne orzeczenie lekarskie w zakresie wykonywanie pracy na wysokości, pod ziemią, w warunkach zagrożenia chemicznego lub biologicznego.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Inspektorem bezpieczeństwa i higieny pracy może być osoba posiadająca co najmniej wykształcenie średnie w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Dodatkowymi atutami przy zatrudnieniu inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy są ukończone dodatkowe kursy i szkolenia:

  • dla służb i pracowników BHP, w zależności od zagrożeń specyficznych dla branży, np.: postępowania z substancjami niebezpiecznymi, zagrożeń występujących w rolnictwie, gastronomii, medycynie, budownictwie, branży elektroenergetycznej,
  • udzielania pomocy przedmedycznej,
  • pedagogiczne,
  • ochrony przeciwpożarowej,
  • na audytora systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy,
  • na prawo jazdy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może awansować na:

  • starszego inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy, jeśli posiada trzyletni staż pracy w służbie BHP lub wyższe wykształcenie o kierunku lub specjalności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • specjalistę bezpieczeństwa i higieny pracy – na podstawie ukończenia studiów oraz posiadania co najmniej 1 roku stażu pracy w służbie bhp.
  • inżyniera bezpieczeństwa – na podstawie ukończenia studiów o specjalności bezpieczeństwo pracy,
  • kierownika działu BHP – na podstawie ukończenia studiów oraz posiadania co najmniej 1 roku stażu pracy w służbie bhp.

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe poprzez kształcenie lub szkolenie w zawodach pokrewnych.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Obecnie (2018 r.) w zawodzie inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy istnieje możliwość potwierdzenia kompetencji w pokrewnym zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie kwalifikacji MS.12 Zarządzenie bezpieczeństwem w środowisku pracy.

Kompetencje właściwe dla ww. kwalifikacji potwierdzają Okręgowe Komisje Egzaminacyjne po spełnieniu wymagań formalnych i zdaniu egzaminu (również w trybie eksternistycznym).

Więcej informacji można uzyskać w Rejestrze Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Audytor środowiskowy

213301

Specjalista bezpieczeństwa i higieny pracy

229103

Inspektor ochrony przeciwpożarowej

311214

Inspektor ochrony środowiska

325504

Technik analizy i monitoringu środowiska

325508

Technik bezpieczeństwa i higieny pracyS

325509

Inspektor sanitarny

325514

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę