INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Archiwista zakładowy

Kod: 441402

7. Słownik

Nazwa pojęciaDefinicja pojęcia
Awans zawodowy

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje awansu – pionowy oraz poziomy. Awans pionowy oznacza zmianę stanowiska na wyższe w hierarchii przedsiębiorstwa/organizacji oraz przyznanie wyższego wynagrodzenia i poszerzenie uprawnień, np. awans polegający na osiągnięciu wyższego stopnia wymagań formalnych w policji, w wojsku, mianowanie na wyższy stopień – awans nauczycielski. Awans poziomy oznacza zmianę stanowiska niepociągającą za sobą zmiany pozycji pracownika w hierarchii firmy, np. objęcie dodatkowego stanowiska przez pracownika, powierzenie nowych zadań, rozszerzenie uprawnień i zakresu podejmowanych decyzji.

Czynności zawodowe

Są to działania podejmowane w ramach zadania zawodowego i dające efekt w postaci realizacji celu przewidzianego w zadaniu zawodowym.

Edukacja formalna

Kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych oraz kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym) albo kwalifikacje w zawodzie (zgodnie z przepisami oświatowymi).

Edukacja pozaformalna

Kształcenie i szkolenie realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji właściwych dla edukacji formalnej.

Efekty uczenia się

Wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się (w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne).

Europejskie Ramy Kwalifikacji (ERK)

Przyjęta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji umożliwiające porównanie kwalifikacji uzyskiwanych w różnych państwach. W ERK wyróżniono 8 poziomów kwalifikacji opisywanych za pomocą efektów uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje). ERK stanowi układ odniesienia do krajowych ram kwalifikacji w tym do PRK.

Kody niepełnosprawności

Są symbolami rodzaju schorzenia, które ma decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do jakich nie powinna ze względu na jej zdrowie i skuteczność pracy na danym stanowisku. Podstawowe kody niepełnosprawności:

01-U upośledzenie umysłowe,

02-P choroby psychiczne,

03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu,

04-O choroby narządu wzroku,

05-R upośledzenie narządu ruchu,

06-E epilepsja,

07-S choroby układu oddechowego i krążenia,

08-T choroby układu pokarmowego,

09-M choroby układu moczowo-płciowego,

10-N choroby neurologiczne,

11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego,

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe.

Kompetencje społeczne

Jest to rozwinięta w toku uczenia się zdolność kształtowania własnego rozwoju oraz autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w życiu zawodowym i społecznym, z uwzględnieniem etycznego kontekstu własnego postępowania.

Kompetencje kluczowe

Są to kompetencje (połączenie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych) potrzebne w życiu zawodowym i pozazawodowym oraz do bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. Na potrzeby opracowania informacji o zawodach wyróżniono 9 kompetencji, które zostały wybrane i pogrupowane ze zbioru 15 kompetencji kluczowych wyodrębnionych w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych - Projekt PIAAC, prowadzonym cyklicznie przez OECD.

Kompetencja zawodowa

Jest to układ wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych niezbędnych do wykonywania, w ramach wydzielonego zakresu pracy w zawodzie zestawu zadań zawodowych. Posiadanie jednej lub kilku kompetencji zawodowych powinno umożliwić zatrudnienie, na co najmniej jednym stanowisku pracy w zawodzie.

Kwalifikacja

Oznacza zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w procesie walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący. W Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji wyodrębniono 4 rodzaje kwalifikacji: pełne, cząstkowe, rynkowe i uregulowane.

Polska Rama Kwalifikacji (PRK)

Opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom Europejskich Ram Kwalifikacji, sformułowany za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach, ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.

Potwierdzanie kompetencji

Jest to proces polegający na sprawdzeniu, czy kompetencje wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. Terminy o podobnym znaczeniu: „walidacja”, „egzaminowanie”. Proces ten prowadzi do certyfikacji - wydania przez upoważnioną instytucję „dyplomu”, „świadectwa”,

„certyfikatu”.

Sektorowa Rama Kwalifikacji (SRK)

Opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży; poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Sprawności sensomotoryczne

Są to sprawności związane z funkcjonowaniem narządów zmysłów (wzroku, słuchu, smaku, powonienia, dotyku) oraz narządu ruchu (sprawność rąk, precyzja ruchów rąk, sprawność nóg, koordynacja wzrokowo-ruchowa itp.).

Stanowisko pracy

Jest to miejsce pracy w strukturze organizacyjnej, np. przedsiębiorstwa, instytucji, organizacji, w ramach którego pracownik wykonuje zadania zawodowe stale lub okresowo. Do prawidłowego wykonywania zadań na danym stanowisku pracy konieczne jest posiadanie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych właściwych dla kompetencji zawodowych wyodrębnionych w zawodzie.

Tytuł zawodowy

Jest przyznawany osobie, która udowodniła, że posiada określony zasób wiedzy i umiejętności potrzebny do wykonywania danego zawodu. W niektórych grupach zawodowych (technicy, lekarze, rzemieślnicy) istnieją ustawowo zadekretowane nazwy i hierarchie tych tytułów, podczas gdy w innych nie ma takich systemów. Przykładowo tytuły zawodowe uzyskiwane w szkołach i placówkach oświaty to: robotnik wykwalifikowany i technik, w rzemiośle: uczeń, czeladnik, mistrz, w kulturze fizycznej: trener, instruktor, menedżer sportu.

Umiejętności

Jest to przyswojona w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Uprawnienia zawodowe

Oznaczają posiadanie prawa do wykonywania czynności zawodowych (zawodu), do których dostęp jest ograniczony poprzez przepisy prawne przewidujące konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia, spełnienia wymagań kwalifikacyjnych lub innych dodatkowych wymagań.

Uczenie się nieformalne

Uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną, w tym poprzez samouczenie się i doświadczenie uzyskane w pracy.

Walidacja

Oznacza sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, niezależnie od sposobu uczenia się (edukacja formalna, pozaformalna i uczenie się nieformalne) tej osoby, osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji.

Wiedza

Jest to zbiór opisów obiektów i faktów, zasad, teorii oraz praktyk przyswojonych w procesie uczenia się, odnoszących się do dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Wykształcenie

Oznacza rezultat procesu kształcenia w zakresie ogólnym i specjalistycznym, charakteryzowany na podstawie:

  • poziomu wykształcenia odpowiadającego poziomowi ukończonej szkoły (np. wykształcenie: podstawowe, gimnazjalne, ponadpodstawowe, ponadgimnazjalne, czeladnicze, policealne, wyższe (pierwszy, drugi i trzeci stopień),
  • profilu wykształcenia (ukończonej szkoły) lub dziedziny wykształcenia (kierunek lub kierunek i specjalność ukończonej szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej).
Zadanie zawodowe

Jest to logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyraźnie określonym początku i końcu wykonywany na stanowisku pracy. Na zadanie zawodowe składa się układ czynności zawodowych powiązanych jednym celem, kończący się określonym wytworem, usługą lub istotną decyzją. W wyniku podziału pracy każdy zawód różni się wykonywanymi zadaniami, na które składają się czynności zawodowe.

Zawód

Jest to zbiór zadań zawodowych wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji i kompetencji (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło utrzymania.

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK)

Wyodrębniona część Krajowego Systemu Kwalifikacji, w której obowiązują określone w ustawie standardy opisywania kwalifikacji oraz przypisywania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i ich ewidencjonowania w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK), a także zasady i standardy certyfikowania kwalifikacji oraz zapewniania jakości nadawania kwalifikacji.

Informacje o ZSK są dostępne pod adresem: https://www.kwalifikacje.gov.pl/

Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK)

Rejestr publiczny prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Informacje o ZRK są dostępne pod adresem: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/

Lp.

Nazwa pojęcia

Definicja

Źródło

1. Archiwum zakładowe

Wewnętrzna komórka w jednostce organizacyjnej zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem, ewidencjonowaniem, zabezpieczaniem i udostępnianiem całości posiadanego zasobu archiwalnego. Do jego zadań należy również: okresowe brakowanie dokumentacji niearchiwalnej i przekazywanie materiałów archiwalnych do archiwów państwowych (w określonych prawem terminach i określony sposób).

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Stryjkowski K.: Vademecum kancelaryjno-archiwalne. Wydawnictwo Rys, Poznań 2011

2. Brakowanie

Wydzielenie i przekazanie do zniszczenia (na makulaturę) tej części dokumentacji niearchiwalnej, której okres przechowywania upłynął, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz uznano ją za nieprzydatną dla celów praktycznych podmiotu. Przekazanie dokumentacji do zniszczenia może nastąpić dopiero po uzyskaniu zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej wydanej przez właściwe miejscowo archiwum państwowe. Czynność brakowania akt jest szczególnie ważna, gdyż w dużej mierze decyduje o jakości narastającego zasobu.

http://test.ank.gov.pl/nadzor-archiwalny/glowne-zadania-nadzoru-archiwalnego/brakowanie-dokumentacji-w-archiwum-zakladowym-

[dostęp: 31.10.2018]

3. Digitalizacja zbiorów

Proces zamiany istniejących zasobów analogowych (najczęściej papierowych) w równoważne i dostępne zasoby cyfrowe, na co składa się m.in. obróbka oryginałów, konwersja cyfrowa, zbieranie metadanych i udostępnianie. Efektem digitalizacji jest kopia cyfrowa dostępna dla użytkowników poprzez internet lub innymi kanałami przez długi czas.

http://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/466-digitalizacja-a-cyfryzacja

[dostęp: 31.10.2018]

4. Dokumentacja nieaktowa

Dokumentacja nieaktowa, zwana również specjalną jest to dokumentacja sporządzana technikami posługującymi się obrazem jako środkiem wyrazu. Nośnikiem informacji jest obraz, symbol, wyobrażenie, szkic, rysunek. W jej skład wchodzi: dokumentacja kartograficzna, techniczna, fotograficzna, dźwiękowa, filmowa i materiały ulotne.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Jabłońska M.: Dokumentacja specjalna w archiwach. Opis tradycyjny i komputerowy. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2011

5. Dokumentacja niearchiwalna

Dokumentacja, która posiada czasową wartość praktyczną dla jej twórcy i nie stanowi materiałów archiwalnych. Oznaczona symbolami B, Bc, Be.

http://www.ank.gov.pl/edukacja

[dostęp: 31.10.2018]

6. E-dokument

Inaczej dokument elektroniczny - to stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych.

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050640565

[dostęp: 31.10.2018]

7. Informacje niejawne

Informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Stryjkowski K.: Vademecum kancelaryjno-archiwalne. Wydawnictwo Rys, Poznań 2011

8. Instrukcja kancelaryjna

Dokument określający szczegółowe zasady i tryb wykonywania czynności kancelaryjnych w podmiotach oraz regulujący postępowanie w tym zakresie z wszelką dokumentacją, jeżeli przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie stanowią inaczej.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://archiwa.gov.pl/pl/757-s%C5%82ownik-archiwalny

[dostęp: 31.10.2018]

9. Jednolity rzeczowy wykaz akt

Wykaz haseł rzeczowych akt oznaczonych symbolami klasyfikacyjnymi i kwalifikacją archiwalną akt. Służy do oznaczania, rejestracji, łączenia i przechowywania akt.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Stryjkowski K.: Vademecum kancelaryjno-archiwalne. Wydawnictwo Rys, Poznań 2011

10. Kwalifikowanie

Wyznaczenie dla dokumentacji właściwej dla niej (zgodnie z wykazem akt) kategorii archiwalnej.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Stryjkowski K.: Vademecum kancelaryjno-archiwalne. Wydawnictwo Rys, Poznań 2011

11. Mała konserwacja

Całokształt zabiegów związanych z profilaktyką ochrony i konserwacji dokumentów, przede wszystkim czyszczeniem mechanicznym kart papieru, prostowaniem kart pomiętych i umieszczaniem ich w opakowaniach bezkwasowych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Stryjkowski K.: Vademecum kancelaryjno-archiwalne. Wydawnictwo Rys, Poznań 2011

12. Materiały archiwalne

Dokumenty przechowywane wieczyście, oznaczane symbolem kategorii archiwalnej „A”.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Stryjkowski K.: Vademecum kancelaryjno-archiwalne. Wydawnictwo Rys, Poznań 2011

13. Spis zdawczo- odbiorczy

Podstawowy środek ewidencyjny archiwum zakładowego służący do ewidencjonowania dokumentacji przekazywanej z komórek organizacyjnych do archiwum bądź składnicy akt, oddzielnie dla materiałów archiwalnych i dokumentacji niearchiwalnej.

http://www.archiwistyka.pl/słownikarchiwalny

[dostęp: 31.10.2018]

14. Tajemnica służbowa

Inaczej tajemnica zawodowa – obowiązek pracownika/zleceniobiorcy do zachowania w poufności wszystkich informacji pozyskanych w toku wykonywania powierzonych obowiązków, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę/zleceniodawcę na szkodę.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://www.praca.pl/poradniki/rynek-pracy/tajemnica-sluzbowa-kogo-dotyczy-zobowiazanie,oswiadczenie,kodeks-pracy_pr-2220.html

[dostęp: 31.10.2018]

15. Zabiegi konserwatorskie

Zespól działań mających na celu odtworzenie pierwotnego stanu fizycznego nośnika informacji lub jego poprawę, np. w celu udostępnienia lub dalszego przetwarzania.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Stryjkowski K.: Vademecum kancelaryjno-archiwalne. Wydawnictwo Rys, Poznań 2011.

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę