INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Ankieter

Kod: 422701

7. Słownik

Nazwa pojęciaDefinicja pojęcia
Awans zawodowy

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje awansu – pionowy oraz poziomy. Awans pionowy oznacza zmianę stanowiska na wyższe w hierarchii przedsiębiorstwa/organizacji oraz przyznanie wyższego wynagrodzenia i poszerzenie uprawnień, np. awans polegający na osiągnięciu wyższego stopnia wymagań formalnych w policji, w wojsku, mianowanie na wyższy stopień – awans nauczycielski. Awans poziomy oznacza zmianę stanowiska niepociągającą za sobą zmiany pozycji pracownika w hierarchii firmy, np. objęcie dodatkowego stanowiska przez pracownika, powierzenie nowych zadań, rozszerzenie uprawnień i zakresu podejmowanych decyzji.

Czynności zawodowe

Są to działania podejmowane w ramach zadania zawodowego i dające efekt w postaci realizacji celu przewidzianego w zadaniu zawodowym.

Edukacja formalna

Kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych oraz kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym) albo kwalifikacje w zawodzie (zgodnie z przepisami oświatowymi).

Edukacja pozaformalna

Kształcenie i szkolenie realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji właściwych dla edukacji formalnej.

Efekty uczenia się

Wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się (w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne).

Europejskie Ramy Kwalifikacji (ERK)

Przyjęta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji umożliwiające porównanie kwalifikacji uzyskiwanych w różnych państwach. W ERK wyróżniono 8 poziomów kwalifikacji opisywanych za pomocą efektów uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje). ERK stanowi układ odniesienia do krajowych ram kwalifikacji w tym do PRK.

Kody niepełnosprawności

Są symbolami rodzaju schorzenia, które ma decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do jakich nie powinna ze względu na jej zdrowie i skuteczność pracy na danym stanowisku. Podstawowe kody niepełnosprawności:

01-U upośledzenie umysłowe,

02-P choroby psychiczne,

03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu,

04-O choroby narządu wzroku,

05-R upośledzenie narządu ruchu,

06-E epilepsja,

07-S choroby układu oddechowego i krążenia,

08-T choroby układu pokarmowego,

09-M choroby układu moczowo-płciowego,

10-N choroby neurologiczne,

11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego,

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe.

Kompetencje społeczne

Jest to rozwinięta w toku uczenia się zdolność kształtowania własnego rozwoju oraz autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w życiu zawodowym i społecznym, z uwzględnieniem etycznego kontekstu własnego postępowania.

Kompetencje kluczowe

Są to kompetencje (połączenie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych) potrzebne w życiu zawodowym i pozazawodowym oraz do bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. Na potrzeby opracowania informacji o zawodach wyróżniono 9 kompetencji, które zostały wybrane i pogrupowane ze zbioru 15 kompetencji kluczowych wyodrębnionych w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych - Projekt PIAAC, prowadzonym cyklicznie przez OECD.

Kompetencja zawodowa

Jest to układ wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych niezbędnych do wykonywania, w ramach wydzielonego zakresu pracy w zawodzie zestawu zadań zawodowych. Posiadanie jednej lub kilku kompetencji zawodowych powinno umożliwić zatrudnienie, na co najmniej jednym stanowisku pracy w zawodzie.

Kwalifikacja

Oznacza zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w procesie walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący. W Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji wyodrębniono 4 rodzaje kwalifikacji: pełne, cząstkowe, rynkowe i uregulowane.

Polska Rama Kwalifikacji (PRK)

Opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom Europejskich Ram Kwalifikacji, sformułowany za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach, ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.

Potwierdzanie kompetencji

Jest to proces polegający na sprawdzeniu, czy kompetencje wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. Terminy o podobnym znaczeniu: „walidacja”, „egzaminowanie”. Proces ten prowadzi do certyfikacji - wydania przez upoważnioną instytucję „dyplomu”, „świadectwa”,

„certyfikatu”.

Sektorowa Rama Kwalifikacji (SRK)

Opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży; poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Sprawności sensomotoryczne

Są to sprawności związane z funkcjonowaniem narządów zmysłów (wzroku, słuchu, smaku, powonienia, dotyku) oraz narządu ruchu (sprawność rąk, precyzja ruchów rąk, sprawność nóg, koordynacja wzrokowo-ruchowa itp.).

Stanowisko pracy

Jest to miejsce pracy w strukturze organizacyjnej, np. przedsiębiorstwa, instytucji, organizacji, w ramach którego pracownik wykonuje zadania zawodowe stale lub okresowo. Do prawidłowego wykonywania zadań na danym stanowisku pracy konieczne jest posiadanie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych właściwych dla kompetencji zawodowych wyodrębnionych w zawodzie.

Tytuł zawodowy

Jest przyznawany osobie, która udowodniła, że posiada określony zasób wiedzy i umiejętności potrzebny do wykonywania danego zawodu. W niektórych grupach zawodowych (technicy, lekarze, rzemieślnicy) istnieją ustawowo zadekretowane nazwy i hierarchie tych tytułów, podczas gdy w innych nie ma takich systemów. Przykładowo tytuły zawodowe uzyskiwane w szkołach i placówkach oświaty to: robotnik wykwalifikowany i technik, w rzemiośle: uczeń, czeladnik, mistrz, w kulturze fizycznej: trener, instruktor, menedżer sportu.

Umiejętności

Jest to przyswojona w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Uprawnienia zawodowe

Oznaczają posiadanie prawa do wykonywania czynności zawodowych (zawodu), do których dostęp jest ograniczony poprzez przepisy prawne przewidujące konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia, spełnienia wymagań kwalifikacyjnych lub innych dodatkowych wymagań.

Uczenie się nieformalne

Uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną, w tym poprzez samouczenie się i doświadczenie uzyskane w pracy.

Walidacja

Oznacza sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, niezależnie od sposobu uczenia się (edukacja formalna, pozaformalna i uczenie się nieformalne) tej osoby, osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji.

Wiedza

Jest to zbiór opisów obiektów i faktów, zasad, teorii oraz praktyk przyswojonych w procesie uczenia się, odnoszących się do dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Wykształcenie

Oznacza rezultat procesu kształcenia w zakresie ogólnym i specjalistycznym, charakteryzowany na podstawie:

  • poziomu wykształcenia odpowiadającego poziomowi ukończonej szkoły (np. wykształcenie: podstawowe, gimnazjalne, ponadpodstawowe, ponadgimnazjalne, czeladnicze, policealne, wyższe (pierwszy, drugi i trzeci stopień),
  • profilu wykształcenia (ukończonej szkoły) lub dziedziny wykształcenia (kierunek lub kierunek i specjalność ukończonej szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej).
Zadanie zawodowe

Jest to logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyraźnie określonym początku i końcu wykonywany na stanowisku pracy. Na zadanie zawodowe składa się układ czynności zawodowych powiązanych jednym celem, kończący się określonym wytworem, usługą lub istotną decyzją. W wyniku podziału pracy każdy zawód różni się wykonywanymi zadaniami, na które składają się czynności zawodowe.

Zawód

Jest to zbiór zadań zawodowych wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji i kompetencji (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło utrzymania.

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK)

Wyodrębniona część Krajowego Systemu Kwalifikacji, w której obowiązują określone w ustawie standardy opisywania kwalifikacji oraz przypisywania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i ich ewidencjonowania w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK), a także zasady i standardy certyfikowania kwalifikacji oraz zapewniania jakości nadawania kwalifikacji.

Informacje o ZSK są dostępne pod adresem: https://www.kwalifikacje.gov.pl/

Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK)

Rejestr publiczny prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Informacje o ZRK są dostępne pod adresem: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/

Lp.

Nazwa pojęcia

Definicja

Źródło

1. Ankieta audytoryjna

Technika badawcza polegająca na rozdaniu kwestionariuszy ankiety respondentom zebranym w jednym miejscu, zazwyczaj pomieszczeniu, audytorium a następnie, po wypełnieniu przez respondentów, ich zebraniu. Ankieter nie zadaje pytań ankietowych respondentowi osobiście, a jego rola polega na podaniu celu realizowanego badania oraz instrukcji wypełnienia ankiety, na udzieleniu odpowiedzi na wątpliwości respondentów, a następnie na zebraniu wszystkich formularzy.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

http://www.ankieter.com.pl/slownik-pojec

[dostęp: 10.07.2018]

2. Badania ankietowe

Technika badawcza posługująca się narzędziem zwanym kwestionariuszem ankiety. Ankiety służą do zebrania dużej liczby informacji o zjawiskach występujących w społeczeństwie przy wykorzystaniu z reguły małych nakładów sił i środków.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://mfiles.pl/pl/index.php/Ankieta

[dostęp: 10.07.2018]

3. Badanie opinii publicznej (społecznej)

Badanie mające na celu poznanie poglądów członków zdefiniowanej grupy (np. zawodowej, mieszkańców danego terytorium) na temat kwestii dotyczących życia społecznego. Przedmiotem takich badań często bywają kwestie sporne, kontrowersyjne. Najbardziej rozpowszechnionym typem badań opinii publicznej są sondaże poparcia dla partii politycznych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki

4. Badania rynku

Badania respondentów mające na celu poznanie ich zachowań i preferencji jako konsumentów. Wyniki takich badań służą firmom je zlecającym do podejmowania decyzji odnośnie do strategii sprzedażowych lub promocyjnych. Badania rynku są nazywane także badaniami marketingowymi.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki

5. Badanie pilotażowe

Zwane także zwiadem badawczym, badaniem wstępnym, badaniem próbnym lub pilotażem. Jest przeprowadzane przed zasadniczym badaniem w sytuacji, gdy badane zjawisko, mechanizmy charakterystyczne dla pewnej zbiorowości, terenu czy przedmiotu badania są mało znane. Badanie to zazwyczaj przeprowadzane jest na małą skalę. Badanie pilotażowe pozwala zweryfikować wstępną wiedzę o badanym środowisku oraz sformułować zestaw pytań, na które to badanie ma odpowiedzieć.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://mfiles.pl/pl/index.php/Badanie_pilota%C5%BCowe

[dostęp: 10.07.2018]

6. Computer Assisted Personal Interview (CAPI)

Metoda badawcza polegająca na przeprowadzeniu wywiadu z respondentem przy użyciu komputera przenośnego (laptopa), na których zapisywane są udzielone odpowiedzi. W stosunku do tradycyjnej metody wykorzystującej papierowe kwestionariusze charakteryzuje się:

  • większą dokładnością wykonywanych badań;
  • otrzymywaniem danych w postaci elektronicznej;
  • szybkością generowania wyników;
  • możliwością testowania reklam i elementów graficznych.

http://www.grupabadawcza.com.pl/pl/Metody-i-techniki/CAPI

[dostęp: 10.07.2018]

7. Dobór próby

Procedura określająca, w jaki sposób dobierani mają być respondenci. Realizacja procedury dobór próby ma za zadanie zapewnić reprezentatywność badania, to znaczy możliwość orzekania o cechach całości grupy na podstawie zbadania jej części.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki

8. Europejskie Stowarzyszenie Badaczy Rynku i Opinii Publicznej (ESOMAR)

ESOMAR World Research w Polsce znany jako Europejskie Stowarzyszenie Badaczy Rynku i Opinii Publicznej (European Society for Opinion and Marketing Research). ESOMAR zrzesza specjalistów w dziedzinie badań rynku i opinii publicznej, marketingu, reklamy, biznesu, spraw publicznych i mediów z całego świata. Celem stowarzyszenia jest pogłębianie i zwiększanie standardu oraz jakości badań rynku. Kodeks ESOMAR (International Code of Marketing and Social Research Practice) to spis wszystkich wytycznych i reguł, jakich mają przestrzegać członkowie organizacji. Jest to najważniejsza na świecie regulacja wytycznych prowadzenia badań społecznych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://rpfb.pl/esomar

[dostęp: 10.07.2018]

9. Ewaluacja (badanie ewaluacyjne)

Systematyczne badanie wartości albo cech konkretnego programu, planu, działania bądź obiektu (np. programu nauczania) z punktu widzenia przyjętych kryteriów w celu jego usprawnienia, rozwoju lub lepszego zrozumienia.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki

10. Kodowanie

Czynność zamieniania odpowiedzi respondentów w formę, która będzie pozwalała na statystyczną analizę danych. Kodowanie można podzielić na dwa typy:

  • wprowadzanie do elektronicznej bazy danych odpowiedzi zaznaczonych na wypełnionych przez respondentów papierowych kwestionariuszach,
  • zaliczanie zróżnicowanych odpowiedzi na pytania otwarte do mniejszej liczby kategorii według wytycznych zawartych w tzw. kluczu kodowym.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki

11. Kwestionariusz

Zbiór pytań uporządkowanych merytorycznie i graficznie, zapisanych na kartce papieru lub w innej formie, tworzony w celu wywołania żądanych odpowiedzi. Jest to typowe narzędzie pomiarowe wykorzystywane jako metoda gromadzenia informacji. Wyróżnia się:

  • kwestionariusz ankietowy – pytania odczytuje ankietowany, on też udziela samodzielnie pisemnej odpowiedzi,
  • kwestionariusz wywiadu – pytania odczytywane z kwestionariusza zadaje osoba prowadząca wywiad.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://mfiles.pl/pl/index.php/Kwestionariusz

[dostęp: 10.07.2018]

12. Paper nad Pencil Interview (PAPI)

Z angielskiego Paper nad Pencil Interview. Technika badawcza polegająca na przeprowadzaniu wywiadu bezpośredniego przez ankietera z wykorzystaniem kwestionariusza w formie papierowej.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

http://grupabst.pl/papi-badania-kwestionariuszowe

[dostęp: 10.07.2018]

13. Respondent

Osoba odpowiadająca na pytania zawarte w ankiecie lub zadawane podczas wywiadu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://sjp.pwn.pl/sjp/respondent;2574088.html

[dostęp: 10.07.2018]

14. Tablet Assisted Personal Interview (TAPI)

Skrót od angielskiej nazwy Tablet Assisted Personal Interview. Metoda badawcza polegająca na przeprowadzeniu wywiadu z respondentem przy użyciu tabletu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki

15. Teleankieter

Pracownik prowadzący ilościowe badania społeczne z wykorzystaniem telefonu. Osoba taka łączy się z respondentami telefonicznie i w trakcie rozmowy uzyskuje od nich odpowiedzi na pytania kwestionariusza.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki

16. Wywiad bezpośredni

Wywiad bezpośredni polega na pozyskiwaniu informacji od respondenta poprzez bezpośredni jego kontakt z badaczem lub ankieterem. Bezpośredni kontakt może mieć charakter osobistego kontaktu – wywiad „w cztery oczy” (osobisty) albo też kontaktu przez telefon – wywiad telefoniczny.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://cytaty.mfiles.pl/index.php/keyword/467/0/wywiad_bezpo%C5%9Bredni

[dostęp: 10.07.2018]

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę